Bardak eğildi. Su nerede?

weirdly accurate.

    Bardak eğildi. Su nerede?

    Su seviyesi testi nedir?

    Su seviyesi testi (psikolojide Piaget’nin su seviyesi görevi) uzamsal düşünmenin klasik bir sınavıdır: eğik bir bardak görürsün ve su yüzeyinin nereye geldiğini gösterirsin. Bu sürümde altı bardakla deneyip ne kadar yaklaştığını ve hangi yöne kaymaya eğilimli olduğunu öğrenirsin. Görev, Jean Piaget ile Bärbel Inhelder’in çocukların uzayı nasıl kavradığına dair çalışmalarından gelir; 2026’daki kayıtlı bir tekrar çalışmasında Tenney ve arkadaşları aynı bardağı Almanya’da 370 yetişkine verdi.

    Bu test aynı görevi ekrana taşıyor. Altı bardağın her biri bir duvarın önünde eğik asılı duruyor ve suyun cama değdiği yerde bir işaret var; yüzeyi sürükleyerek o işaretin çevresinde döndürüyor ya da bardağın altındaki ayar çubuğunu kullanıyorsun ve tek bir kez yanıt veriyorsun. 1. bardak tekrar çalışmasının kendi maddesi: saat yönünde 50° eğilmiş bir su bardağı. Onu kâğıt üzerinde çizen 370 kişiyle yan yana konabilsin diye ilk sırada. 2’den 6’ya kadar bardaklar giderek dikleşiyor; 22°’lik bir kadehten 68°’lik bir balon jojeye kadar. Her yanıt, suyun gerçekten durduğu yerden kaç derece saptığına göre ölçülür ve 5° içinde kalan doğru sayılır: Hecht ve Proffitt’in 1995’te kullandığı, tekrar çalışmasının da koruduğu ölçüt bu. Sonunda ortalama sapmanı, kaç bardağı doğru bildiğini ve hangi yöne eğilim gösterdiğini görürsün.

    Bu bir IQ testi değildir ve zekâ hakkında hiçbir iddiada bulunmaz. 1. bardak kurşun kalem ve kâğıt kullanan insanlarla karşılaştırılıyor, sen ise bir çizgiyi parmağınla ya da fareyle döndürüyorsun; bu yüzden yüzde, ayarlanmış bir sıralama değil, bir referans noktasıdır. Diğer beş bardağın hiçbir nüfus verisi yok; onlar için yalnızca kendi sayılarını görürsün. Bir tur altı yanıttan oluşur, yani tek bir dikkatsiz sürükleme ortalamanı belirgin biçimde oynatır.

    Test neyi ölçüyor

    Tek bir şeyi: eğik bir bardaktaki su yüzeyini gerçek yerine ne kadar yakın koyduğunu.

    Görev

    • Piaget ve Inhelder’in su seviyesi görevi, Hecht ve Proffitt (1995) ile Tenney ve arkadaşlarının kayıtlı tekrar çalışmasındaki biçimiyle: su yüzeyini bardağın üzerinde işaretli bir noktadan geçecek şekilde ayarlamak
    • İki yöne de eğilmiş altı bardak: önce tekrar çalışmasının 50°’lik su bardağı, ardından 22°’lik bir kadeh, 35°’lik bir sürahi, 44°’lik bir beher, 62°’lik bir şişe ve 68°’lik bir balon joje
    • Yüzeyi sürükleyerek işaretin çevresinde döndür ya da bardağın altındaki ayar çubuğunu kullan (bilgisayarda ok tuşları da çalışır); her bardak için tek yanıt, tekrar yok
    • Her yanıttan sonra su gerçekten durduğu yere oturur ve bir yay kaç derece saptığını gösterir

    Sonucun

    • Altı bardaktaki ortalama sapman (derece olarak) ve altısından kaçını doğru bildiğin (5° içinde)
    • Hangi yöne eğilim gösterdiğin: bardakla aynı yöne, bardağın tersine ya da hiçbirine
    • 1. bardakta, aynı bardağı kâğıda çizmiş 370 yetişkinle karşılaştırma: onların yüzde kaçından daha isabetli olduğun
    • Paylaşılabilir bir kart ve bir arkadaşını daha çok bardağı doğru bilmeye davet eden bir bağlantı

    Başlamadan önce

    • Yaklaşık iki dakika; ücretsiz, üyelik gerekmez
    • Telefonda parmakla, bilgisayarda fareyle çalışır
    • 3B grafiklerin (WebGL) açık olduğu bir tarayıcı gerekir; ses isteğe bağlıdır

    Su seviyesi testi hakkında sık sorulan sorular

    Bu test ücretsiz mi? Sonucumu görmek için kaydolmam gerekiyor mu?

    Evet, ücretsiz ve kayıt yok: hesap, e-posta ya da ödeme gerekmez. Bitirdiğin anda sonucun bu sayfada görünür; hemen paylaşabilir ya da yeniden oynayabilirsin.

    Su seviyesi testi nedir?

    Su seviyesi testi, Jean Piaget ile Bärbel Inhelder’in çocukların uzayı nasıl kavradığına dair araştırmalarından çıkan bir uzamsal düşünme görevidir. Eğik bir kap görürsün ve içindeki su yüzeyini çizersin. Pek çok yetişkin onu göründüğünden zor bulur; psikologların hâlâ üzerinde çalışmasının nedeni de bu. Test her bardaktan sonra doğru yanıtı gösterir.

    Su seviyesi testini kaç kişi doğru yapıyor?

    Sonuç sayfası bunu altıncı bardaktan sonra, 1. bardaktaki kendi yanıtının yanında söyler. Rakamlar Tenney ve arkadaşlarının 2026 tarihli kayıtlı tekrar çalışmasından geliyor: Almanya’da 370 yetişkin, 50° eğilmiş bir bardaktaki suyu çizdi; senin ilk yanıtladığın bardağın aynısı. Kaç kişinin doğru bildiğini ve diğerlerinin hangi yöne yanıldığını sayfa, sen kendi yanıtını verene kadar saklı tutar.

    Su seviyesi testi neden göründüğünden zor?

    Sonuç sayfası bunu altıncı bardaktan sonra, kendi yanıtlarının hangi yöne eğildiğinin yanında açıklar. Yaygın hatayı önceden bilmek suyu yerleştirme biçimini değiştirirdi, bu yüzden sayfa açıklamayı sen bitirene kadar saklar. Açıklama Heiko Hecht ile Dennis Proffitt’in 1995 tarihli çalışmasından geliyor ve Tenney ve arkadaşlarının 370 yetişkinle yaptığı 2026 tekrar çalışmasının açık verisiyle yan yana veriliyor.

    Barmenler ve garsonlar su seviyesi testinde daha mı başarılı?

    Belirgin bir fark doğrulanmadı. Hecht ve Proffitt (1995) deneyimli garsonların ve barmenlerin daha kötü yaptığını bildirdi, Vasta ve arkadaşları (1997) ise tersini buldu; ikisinde de grup başına yaklaşık 20 kişi vardı. Tenney ve arkadaşlarının 2026 tarihli kayıtlı tekrar çalışması Almanya’da 370 kişiyi test etti ve içki servisi yapmış olanlarla hiç yapmamış olanlar arasında anlamlı bir fark bulmadı. İki grubun rakamlarını sonuç sayfası, testi bitirdikten sonra verir.

    Erkekler su seviyesi testinde kadınlardan daha mı iyi?

    Daha eski çalışmalar erkeklerin daha iyi yaptığını bildirmişti, ancak Tenney ve arkadaşlarının 370 yetişkinle yaptığı 2026 tekrar çalışmasında kadınlarla erkekler arasındaki fark küçüktü ve istatistiksel olarak anlamlı değildi. Bu örneklemde daha küçük sapmayla güvenilir biçimde ilişkili tek geçmiş etkeni fizik eğitimi alınan yıl sayısıydı ve bu ilişki zayıftı.

    Su seviyesi testi bir IQ testi mi?

    Hayır. Su seviyesi testi uzamsal akıl yürütmenin dar bir parçasını ölçer; bu sürüm IQ puanı vermez ve zekâ hakkında hiçbir iddiada bulunmaz. 1. bardak kurşun kalem ve kâğıtla çizen yetişkinlerle karşılaştırıldığı için sonuç sayfasındaki yüzde bir sıralama değil, bir referans noktasıdır; diğer beş bardağın nüfus verisi yoktur.

    Su seviyesi testini telefonda yapabilir miyim?

    Evet. Telefonda su yüzeyini parmağınla sürükleyip işaretin çevresinde döndürürsün ya da bardağın altındaki ayar çubuğunu kullanırsın; bilgisayarda ok tuşları da çalışır. Test yaklaşık iki dakika sürer, ücretsizdir, üyelik gerektirmez ve 3B grafiklerin (WebGL) açık olduğu bir tarayıcı ister.

    Rakamlar nereden geliyor

    1. bardak, Tenney ve arkadaşlarının açık verisindeki (CC BY 4.0) 370 sapmayla, ana analizlerindeki dışlamalar uygulandıktan sonra karşılaştırılıyor: yüzde, bu kişilerden sapması seninkinden büyük olanların payıdır; eşitlikler yarım sayılır. Onlar kurşun kalem ve kâğıtla çizdi, bu yüzden yalnızca bir referanstır. Diğer beş bardağın nüfus verisi yok. Sonuç sayfasında gösterilen, bardakla aynı yöne eğilen kişilerin payı aynı açık veriden sayıldı; makalede bu sayı yer almıyor. Site kendi oyuncularının verilerini yayımlamaz.

    Nasıl puanlanıyor

    Sapma

    Senin yüzeyinle suyun gerçekten durduğu yer arasındaki açı, derece olarak. Pozitif, çizginin bardakla aynı yöne eğildiği; negatif, öbür yöne eğildiği anlamına gelir.

    Doğru

    5° veya daha az bir sapma; Hecht ve Proffitt’in (1995) kullandığı, Tenney ve arkadaşlarının tekrar çalışmasında koruduğu sınır.

    Eğilim

    Altı bardaktaki işaretli sapmalarının ortalaması. Hangi yöne olursa olsun 2,5°’den az olması alışkanlık yok sayılır.

    1. bardak karşılaştırması

    1. bardaktaki sapman tam dereceye yuvarlanır ve tekrar çalışmasının açık verisindeki 370 sapmayla karşılaştırılır. Seninle aynı sapmaya sahip olanlar yarım sayılır.